
Turgay Bey, canlı, çok yönlü, insancıl, hayatı, insanları seven ve uzun yıllar sporculuk ve antrenörlük yapmış çok değerli bir insan. Ayrıca Yönetim bilimleri doktoru, Spor bilimleri uzmanı, uluslararası bir mentor, NLP'nin öncüsü, eğitmen, danışman, yazar ve konuşmacı…Prof. Dr. Turgay Biçer ile NLP'nin hayatımızda olmasının nedenlerini konuştuk.
SORU : KISACA KENDİNİZDEN VE NELER YAPTIĞINIZDAN BAHSEDER MİSİNİZ?
Prof.Dr.Turgay Biçer: 1988 – 2002 Yılları arasında Akademik Çalışmalar için İngiltere ve Amerika'da bulundum. Uzun yıllar sporculuk ve antrenörlük kariyeri yaptıktan sonra bu tecrübelerimi insanlarla paylaştım.
Örneğin; TRT 2'de 4 yıla yakın bir süre devam eden ve alanında rekorlara imza atan, ülkemizin yetiştirdiği değerli ve önemli insanların liderliklerini ve başarı öykülerini model alan liderlik üzerine bir program yaptım ve sundum. Ulusal basında bazı gazete ve dergilerde yazılar yazdım, Radyospor'da 2 yıl program yapıp, sundum.
UEFA Kupasını Kazanan Galatasaray Futbol Takımının, 2002 Dünya ve 2003'te Konfederasyon Kupasında 3. olan A Milli Futbol Takımının, Dünya şampiyonu olan Yelken Milli Takımının, 2004 Atina Olimpiyatlarında madalya alan Olimpik sporcuların ve alanında rekora imza atan; şampiyonluklara imza atan birçok sporcu ve kulüplerin mentorluğunu yaptım.
Hala da iş, siyaset ve eğitim sektöründe ki üst düzey yöneticilerin ve liderlerin, danışmanlığını, Koçluğunu ve Mentorluğunu yapmaktayım.
Yazılı, işitsel ve görsel medyada iş, eğitim, spor ve NLP alanlarındaki çalışmaları ile otorite olarak kabul görmekteyim. TMOK başta olmak üzere ulusal ve uluslar arası meslek kuruluşlarının üyesiyim; bazı spor Federasyonların yönetim, sağlık ve eğitim kurullarında görev almaktayım. Halen de Marmara Üniversitesi BESYO Bölüm Başkanlığı görevini yürütmekle birlikte Egzersiz ve Spor Psikoloji Derneği Başkanı olarak görev yapmaktayım.
Yazdığım yedi kitabın yanı sıra 15 kitaba da editörlük yaparak, Türkiye' de NLP ve mentorluğun öncüsü oldum. Uluslararası ANLP, Yetkili Eğitmeni, NLP Üniversitesi NLP Danışmanı olarak Doruk Performans Enstitü'sünde NLP üzerine sertifikalı uzmanlar yetiştiriyor ve eğitimler veriyorum. Türkiye'nin önde gelen kurumlarına eğitimler vermekte ve danışmanlık yapmaya da devam ediyorum.
SORU : ÖNCELİKLE NLP NEDİR?
Prof. Dr. Turgay Biçer: Arzu edilen hedeflere ulaşılabilmek için dil, duygu ve düşüncenin sistematik olarak etkili kullanılmasıdır. Özellikle hedeflere ulaşabilmek için çok özel bir şekilde düşünmek, hissetmek, konuşmak ve davranmak gerekir. Bunun nedeni insanın her şeyi yapabilme potansiyelinin olması ve her türlü kaynağı istediğinde yaratabilmesidir. Hiçbir insan aciz olarak doğmaz. Her insanda kendi hayatını başarılı, mutlu, zengin kılacak donanımlar vardır. Önemli olan bu kaynakların farkına varmak ve bunları bilerek, isteyerek, çok amaçlı kullanabilme yetisine sahip olmaktır. İşte NLP insanlara kendi kaynaklarını kullandıran önemli bir iletişim, düşünce ve davranış biçimidir.
NLP'nin açılımı ve teorik açıdan açıklaması da şöyledir;
NLP - Nöro Linguistik Programlama
(Neuro Linguistic Programming)
Nöro: Beş duyu organımızı kullanarak tecrübelerimizi ve deneyimlerimizi bilinçli veya bilinçdışı süreçlere dönüştüren sistemdir; beynimiz ve sinir sistemimizin tüm görevlerini ifade eder.
Linguistik: Dilin, deneyim ve tecrübelerimizi anlam kazandırmak ve bu deneyimleri kendimize ve başkalarına aktarmak için kullandığımız sözlü veya sözsüz ileti ve sembolleri temsil eder. Yani neyle düşündüğümüzü, konuştuğumuzu ve duygularımızı kodlayarak nasıl ilettiğimizin sistemidir.
Programlama: Hedefimize ulaşmak için kullandığımız zihinsel programlardır. Bu programların kalitesi yaşam kalitesini belirler. Her türlü tecrübe iyi veya iyi olmayan olsun bir zihinsel programın sonucudur.
Kısaca, nasıl düşündüğümüz, neyle düşündüğümüz ve bu düşünceleri davranışa nasıl aktardığımız; bu aktarımlarla ne tür sonuçlar oluşturduğumuz yaşam kalitemizi oluşturur.
Programlar değişirse davranışlar, duygular ve eylemler de değişir.
NLP bir bireysel gelişim ve değişim modelidir ve sadece bir araçtır. Önemli olan, bireysel ustalık, ; yaşam, iş amaçlarımıza ulaşmada ve istediğimiz yaşam tarzını oluşturmada nasıl kullanılacağıdır. Araç önemlidir fakat aracı kullanan kişi daha da önemlidir. Bir aracın etkili olabilmesi için ustaca, doğru ve amacına dönük olarak kullanılması gerekir. Mükemmel bir araç dahi acemi birisinin elinde işe yaramayabilirken sıradan bir araç bir ustanın elinde mucizeler yaratabilir. Önemli olan doğru ve amacına göre kullanabilme yetisi ve becerisi geliştirebilmektir.
Hatırlanması gereken bir olgu da bir aracın hiçbir zaman insanı gölgelemesine ve kendisinden daha önemli ve üstün olmasına izin vermemektir.
NLP, insan gelişiminde bir değişim modelidir. İnsanın kendi mükemmelliklerini keşfetmede bir süreçler ve modeller bütünü olduğunu hatırlamakta yarar var. Harita bölge olmadığına göre daha NLP ile keşfedecek çok şey olacak. Eğer keşfe hazırsanız...
SORU: SİZİN HAYATINIZA NLP NASIL GİRDİ?
Prof. Dr. Turgay Biçer: Doktora yaparken Amerika'da 80'lı yılların sonunda NLP ile tanışma fırsatını buldum. Daha sonra Türkiye'ye dönüşte adını söylemeden İdari Bilimler ve Mühendislik fakültesinde Self Management (Kişisel Yönetim) ve Performance Management (Performans Yönetimi) derslerinde kullanmaya ve uygulamaya başladım. Öğrenciler üzerinde inanılmaz sonuçlara ulaştım. Uzunca yıllar öğrenciler tarafından en önemli ders ve en değerli hoca seçildim. Seçmeli olan ders daha sonra öğrencilerin isteği doğrultusunda zorunlu ders kapsamına alındı. Fakülte kurulu bu dersin ileri boyutlarının verilmesi için bir araya gelmek durumunda kaldı. Öğrencilerin dilekçeleri hat safhaya ulaşmıştı. Hatta 120 kişilik sınıfta 120'side ders için beni tercih edince ve diğer hocalara sınıf açılamayınca benim dersim doğal olarak zorunlu ders kapsamına alındı. Uzun yıllar çok keyifli dersler yaptım. Hala o yıllardaki öğrencilerimi görürüm. Çok özel ve önemli yerlerdeler ve o derste yapılanların hayatlarındaki değişimi hala anlatırlar. Sonrasında bunların İngiltere ve Amerika'da kurucularından üst düzey eğitim aldıktan sonra spor takımlarında, şirketlerde yöneticilere, icra kurulu başkanlarına, politikacılara, öğretmenlere, öğrencilere, toplumun her kesiminden kişilere uygulamaya başladım. Diğer birikimlerimle birlikte olağanüstü sonuçlara ulaştık. Sadece ülkemizden değil yurtdışından da talepler gördüm. Yurtdışında da binlerce insana ulaştım, eğitimler verdim ve vermeye devam ediyorum.
SORU: HAYATINIZDA NELER DEĞİŞTİ?
Prof. Dr. Turgay Biçer: NLP bir mucize değil kuskusuz ancak ben kendi hayatımda istediğim hayatı yaşamayı, istediğim kariyere ulaşmayı başardım. Her geçen gün kendimi geliştiriyor ve zenginleştiriyorum. Şu da biliyorum ki dünkü güneşle bugünkü çamaşır kurutulamaz, her yeni günü yeni bir şans ve fırsat olarak görerek değerlendirmeye çalışıyorum. Öğrencilerin, danışmanlığını yaptığım insanların, kurumların, okulların kendilerini geliştirmelerine ve hayallerini gerçekleştirmelerine katkı sağlamaya gayret ediyorum.
Kendimi NLP'den sonra daha işlevsel hissetmeye başladım. Örneğin; ben akademik kimliği olan bir insanım, çok teorik bilgilere sahibim ama bunlar çoğu zaman uygulamada işe yarayamayabiliyor. Fakat NLP, işe yarayan bilgileri kullanma sanatı olduğu için uygulama ve sonuca ulaşmada daha kesin çözümler sunuyor. Dolayısıyla, hedefe daha kolay, daha esnek ve daha kısa yoldan ulaşabiliyoruz.
SORU: NLP'YI DENEYİMLEMEK İSTEYENLERE NELER TAVSİYE EDERSİNİZ?
Prof. Dr. Turgay Biçer: NLP dünyada da olduğu gibi Türkiye'de de birçok açıkgöz tarafından çok hor ve iyi niyetli olmadan kullanıldı. 5 günde diplomalar verilmeye başlandı. 5 günde diploması olan herkes, kendisini superstar zannetmeye başladı. Tabi bu da bir süreliğine NLP'nin kalitesini düşürdüğü gibi birçok insan da olumsuz bir tutum sergilemelerine sebep oldu. Bizim bir eksiğimizde bir NLP derneği kurup, standardizasyona gidilememesidir, ki, benim denemelerim olmasına rağmen hala bu süreci henüz gerçekleştiremedik. Ancak yakın bir zamanda müjdesini verebilirim. Hatta çok uyanık olanlar kısa bir süre önce medyada toplumu yanıltmaya başladılar. NLP'nin ilk ve tek sahibi olduklarını, iddia edenler bile oldu. Bu da diğer bir paradoks… Yanlış uygulamalarla ilgili o kadar çok şikayet aldım ki, size anlatamam. Hepsi bir dosya halinde bende bulunmakta. Oysa Türkiye'ye NLP'yi tanıtıp, ilk kitabını yazan ve üniversiteye sokan, bu konuda en çok insan yetiştiren biri olarak çok üzüldüm çünkü insanlar, iyi niyetli olmayanların elinde bunları deneyimleyenleri görerek, durumu çok farklı değerlendiriyorlar. Akademik düzeyde de NLP ile ilgili çok çalışmalar yapıldı. Şuan 2 doktora ve 5 master tezi yazıldı ve hala da yazılmaya devam ediyor.
Bu konuyu deneyimlemek isteyenlere tavsiyem; doğru insandan eğitim almaları, bilinçli olarak NLP uygulamalarını hayata geçirmeleri. Eğitim alacakları kişilerin geçmişlerini incelesinler, çoğu kendi hayatında o kadar başarısız ve mutsuz olmuş insanlar ki NLP'yi bir can simidi gibi sarılarak kendilerini kurtarmaktan başka bir şey düşünmüyorlar. Bu da hem NLP'ye hem de NLP'nin hayata geçirmek isteyenlere olumlu yönde etki edemiyor maalesef…
NLP'de belli ilke ve etik kurallar vardır. Bunların uygulanması ve yürütülmesi bizler için çok önemlidir.
Bunlardan bahsedecek olursak;
NLP ETİK KURALLAR;
NLP alanındaki faaliyetlerin aşağıdaki ilke ve etik kurallarına uygun yürütülmesi;
⎫ Her insanın eşsiz ve tek olduğunu kabul eder; onuruna, değerliliğine ve karar verme hakkına saygı duyarlar.
⎫ Doğru, dürüst ve tarafsız hareket ederler.
⎫ İlgi ve zevk konularındaki farklılıkları şartsız kabul ederler.
⎫ NLP ön varsayımları doğrultusunda hareket ederler.
⎫ Kendilerini, yeterliklerini ve tecrübelerini, ayrıca müşteri/ hasta/ danışanlarının sorunlarına çözüm üretmede ve geliştirmede yeterlik ve tecrübelerini dürüstçe sunarlar.
⎫ NLP'yi kendi yeterlikleri ve olağan standartları limitinde uygularlar. Bu sırada devamlı olarak bilgi ve yetilerini geliştirirler.
⎫ NLP uygulamalarını hiçbir problemin kesin çözümü olarak değil; bir seçenek olarak sunarlar.
⎫ Birer NLP elçisi olmaları itibariyle, NLP'nin insanlara ve kurumlara yardım eden etkin bir bakış açısı olarak ve profesyonelce, herkesin kendi mesleği sınırları dâhilinde kullanması ve uygulanmasına dikkat eder; NLP'nin saygınlığını korur ve kollarlar.
⎫ Birer NLP elçisi olarak, NLP'nin saygınlığını koruyup, yaygınlaştırılması için çalışırlar.
⎫ Müşteri/ hasta/ danışanların mahremiyet konusundaki meşru ihtiyaç ve taleplerine saygı gösterirler.
⎫ NLP açısından farklı ve tamamlayıcı çalışmalara saygı gösterirler.
⎫ Tüm kişilerin çalışmalarına saygı duyar ve gerektiğinde duyururlar ve diğer kişilerin çalışmalarını hiçbir üçüncü şahıslarla paylaşmazlar.
⎫ Müşteri/ hasta/ danışanların ve NLP danışmanının, beklentilerinin her iki tarafça asgari müşterekte buluştuğuna emin olunmasını; gerekiyorsa bunun sözleşme ile belirlenmesine ve karşılıklı uygun anlaşma olmadıkça sözleşmelerin devam etmesini kabul ederler
⎫ Yasalara uyarlar, yasadışı faaliyetleri olanlarla birlikte hareket ya da yardım ilişkisi kurmazlar.
⎫ Herkesin din, dil, ırk, cinsiyet ve herhangi farklı varoluş veya bakış açısına saygı gösterirler.
SORU: İŞ HAYATIMIZDA NLP'NİN BİZE KAZANDIRDIĞI EN ÇOK DENEYİMLEDİĞİNİZ DEĞİŞİMLER NELER?
Prof. Dr. Turgay Biçer: İş yaşamındaki faydaları aslında çok yönlü ve bireye bağlı olarak değişkenlik göstermekte, birebir çalıştığım kurumlarda, kişilerde en çok deneyimlediğimiz değişimleri kısaca belirtmek gerekirse bunlar;
• Özgüvenin artması,
• Hedefleri doğru seçmesi,
• Daha ustaca soru sormaları,
• İlişkilerini netleştirebilmeleri,
• Dili daha etkili kullanmaları,
• Duygusal ve düşünsel yanlarının daha gelişmesi,
• Hem sonuç hem süreç odaklı olabilmeleri,
• Daha dayanıklı olmaları, (stres yönetimi)
• Asla pes etmemeleri,
• Hayat gücünün öneminin farkında olmaları,
• Sahip oldukları bireysel ve çevresel kaynakları etkin kullanmaları,
• Koçluk ve mentorluk becerilerinin geliştirilmesi,
• Kurumlarda hem çalışanların yetkinliklerini geliştirdiği gibi; takım olma, liderlik, satış becerileri, zor insanların yönetimi, doğru ve gerçekçi hedef koymak, sorun çözme becerilerinin geliştirmesi gibi birçok konuda olumlu girdi sağlamaktadır.
İş hayatında kişinin değişiminin yanı sıra NLP'de bizim için en önemli unsurlardan bir tanesi de İnsan Olma Kuralları'dır. Bu kurallar asıl olumlu etiketleri oluşturur ve değişimi başlatır.
İNSAN OLMA KURALLARI
⎫ Vücudun senin. Onu sev ya da nefret et. Çünkü hayat boyu seninle beraber olacak.
⎫ Hayat denen ve yaşadığın sürece devam eden bir okula kaydoldun. Sürekli dersler alacaksın ve bu dersler hiç bitmeyecek. Her gün yeni şeyler yaşayacaksın. Bunların bazıları senin kontrolünde, bazıları da başkalarının kontrolünde olacak. Bu deneyimlerin bazılarını seveceksin ya da aptalca bulacaksın, ama bunlar olacak.
⎫ Hatalar yok. Yalnızca dersler, deneyimler var. Büyümek, deneme ve yanılma sürecidir. Başarısızlıklar başarının merdivenleridir. Pes etmediğin sürece yenilmiş sayılmazsın.
⎫ Dersler çeşitli şekillerde öğrenilene kadar sana sunulacaktır. Derslerini tümüyle öğrendiğinde ancak bir diğerine başlama hakkın olacak.
⎫ Öğrenmek asla bitmez. Hayatın hiçbir bölümü derssiz olmaz. Yaşadığın sürece öğrenilecek dersler olacak. Öğrenmek seni var eden, değiştiren ve hayallerini gerçeğe dönüştüren en önemli deneyimlerdir. Neyi öğrenmek gerektiğini bilmelisin.
⎫ "Orası" "buradan" daha iyi bir yer değildir. Hayatının her anında aslında buradasın. Buradan başka her yer orası olacaktır ve her zaman orası buradan, daha iyi görünecektir. Fakat bu bir yanılsamadır. "Orası", "burası" olduğunda, yeniden başka bir "orası" olacak ve her zaman "orası", "buradan" çok daha iyi görünecektir. Bunlara aldanma
⎫ Sensiz ya da seninle, başkaları senin aynandır. Kendinde sevip ya da nefret ettiğin şeyler olmadan başka insanları sevemez ya da nefret edemezsin.
⎫ Hayatta ne yaptığın tamamen sana bağlıdır. İhtiyacın olan bütün kaynaklara sahipsin. Onlarla ne yapacağın tamamen senin sorumluluğundadır. Seçim senin.
⎫ Sen, seçimlerinin sonucusun. Bazı seçimler senin gibi görünmese de sen o seçimlerde varsın. Seçimlerini iyi yap ve onların sorumluluklarını al.
⎫ 4 milyon yıllık bir biyolojik evrim sonucu mükemmel bir beyinle doğdun, fakat sana bunu kullanma kılavuzu verilmedi. NLP beynini nasıl kullanacağının kılavuzudur. NLP teknolojilerini öğrenek hayatında daha önce yaşamayı bile düşünemediklerini hayata geçirebilme şansın olabilir. Böyle yapan binlerce insan var yeryüzünde. Karar senin.
⎫ Senin merkezin tüm dünya olabilir ama sen evrenin merkezi değilsin. Başkaları ile anlamlı birliktelikler yaşamadığında; bilgiyi, sevgiyi ve başarıyı paylaşmadığında her şey bir "hiç" olabilir.
⎫ Ancak yapacaklarını yönetebilirsin. Senin dışındakiler senin ilgilendirmiyor. Tüm dikkatini ve enerjini yapacaklarına ver sonrası kendiliğinden gelir.
⎫ Vefa bir semt adı değildir. Sende emeği geçenleri unutmak sana yakışmaz.
⎫ Başkalarını yok sayarak, alçaltarak büyüyemezsin. Önemli olan senin neler yapacağındır.
⎫ "Dünkü güneşle bugünkü çamaşırı kurutamazsın." Yalnızca bugüne; "şimdiye" sahipsin. Bugün, en önemli kaynaklarından birisidir.
⎫ "Karanlığa sövme, Bir ışık yak." Işık yoksa sen ışık ol.
⎫ Hiçbir şey göründüğü gibi değildir, görünüşe aldanma; görünenin arkasını görmeye başladığında "olmaya başlamışsın" demektir.
⎫ Kolaylaşana kadar işler zor görünür, onları kolaylaştırmak senin görevindir.
⎫ Bütün bunları unut gitsin…
Prof.Dr.Turgay Biçer'e zamanını ve deneyimlerini paylaştığı için çok teşekkür ederiz…
Gülçin BİRBEN
NBS İnsan Kaynakları – İK Projeleri Grup Müdürü